De nieuwe journalistieke code

De Raad voor Journalistiek publiceerde dit jaar een nieuwe journalistieke code voor alle Vlaamse media. Daarin zijn de regels van de journalistieke beroepsethiek neergeschreven. De code is bedoeld als een leidraad binnen de praktijk en zal gebruikt worden om vragen en klachten te beantwoorden die bij de raad voor journalistiek worden ingediend. Volgens Minister van Media, Ingrid Lieten, zou iedereen die perssteun krijgt deze code moeten erkennen. De inhoud in een notendop.

Beginsel: Het recht op informatie en vrije meningsuiting is een fundamenteel mensenrecht en een essentiële voorwaarde voor een democratische samenleving. De pers heeft het recht en de plicht om het publiek te informeren over zaken van maatschappelijk belang. 


Waarheidsgetrouw berichten

Waarheidsgetrouw berichten vloeit voort uit het recht van het publiek om de waarheid te kennen. De journalist publiceert alleen informatie waarvan hij de oorsprong kent en schrapt of verdraait geen essentiële informatie. In de  berichtgeving wordt een onderscheid gemaakt tussen feiten, veronderstellingen, beweringen en opinies. Daarbij verleent de journalist een wederwoord om informatie recht te zetten of aan te vullen.

Onafhankelijk informeren

Als auteur van een opiniebijlage, cartoon of column geniet de journalist een grotere vrijheid om zijn mening te geven dan in feitelijke berichtgeving. Samen met zijn redactie bewaart hij  onafhankelijkheid, weert elke druk en vermijdt belangenvermenging. De journalist leent zich niet tot reclame of propaganda en laat zich niet onder druk zetten door adverteerders of door belanghebbenden bij de informatie.

Fair Play

De journalist gebruikt loyale methodes om informatie, foto's en documenten te verkrijgen. Hij maakt geen misbruik van zijn hoedanigheid en beschermt hij de identiteit van zijn bronnen. Voor informatie wordt niet betaald, tenzij voor de exclusiviteit van beeldmateriaal of interviews op voorwaarde dat dit de vrije nieuwsgaring niet in het gedrang brengt. Uiteraard waagt de journalist zich niet aan plagiaat.

Respect voor het privéleven en de menselijke waardigheid

De journalist houdt rekening met de rechten van iedereen die in de berichtgeving voorkomt. Hij weegt die rechten af tegenover het maatschappelijk belang van de informatie. Daarbij gaat hij omzichtig om met mensen in een maatschappelijk kwetsbare situatie, zoals minderjarigen, slachtoffers van criminaliteit, rampen en ongevallen, en hun familie.
De journalist vermijdt overdrijving bij het vrijgeven van beelden en/of details. Hij uit geen ongegronde verdachtmakingen of beschuldigingen en bij het vermelden van persoonlijkheidskenmerken zoals etnische oorsprong of seksuele geaardheid wordt stereotypering, veralgemening, discriminatie en overdrijving vermeden.

De volledige journalistieke code kan je vinden op de site van De Raad voor Journalistiek.

Opdracht 1 - Webschrijven.